YANGIN BİLGİSİ VE YANGINDAN KORUNMA

Giriş

Yangın, kontrol dışına çıkan yanma olayıdır. Can ve mal kaybına neden olabilen yangınlar, özel güvenlik görevlilerinin en sık karşılaşabileceği acil durumlardan biridir.

Özel güvenlik görevlileri yangınları önleme, erken fark etme, ilk müdahaleyi yapma ve tahliyeyi sağlama konusunda bilgi sahibi olmalıdır.

Yangının Tanımı

Yangın; yanıcı maddenin, ısı ve oksijen ile birleşmesi sonucu meydana gelen kontrolsüz yanma olayıdır.

Yangının oluşabilmesi için üç unsur gereklidir:

• Yanıcı Madde
• Oksijen
• Isı

Bu üç unsur “Yangın Üçgeni” olarak adlandırılır.

Bu unsurlardan biri ortadan kaldırılırsa yangın söndürülür.

Yangın Çeşitleri

A Sınıfı Yangınlar

Katı maddelerin yanması sonucu oluşur.

Örnek:

• Kağıt
• Ahşap
• Kumaş
• Plastik

Söndürmede su kullanılabilir.

B Sınıfı Yangınlar

Yanıcı sıvı maddelerin yanması sonucu oluşur.

Örnek:

• Benzin
• Mazot
• Tiner
• Alkol

Köpük veya kuru kimyevi toz kullanılır.

C Sınıfı Yangınlar

Yanıcı gazların yanması sonucu oluşur.

Örnek:

• Doğalgaz
• LPG
• Propan

Gaz akışı kesilmeli ve uygun söndürücü kullanılmalıdır.

D Sınıfı Yangınlar

Yanıcı metallerin yanması sonucu oluşur.

Örnek:

• Magnezyum
• Titanyum
• Sodyum

Özel söndürme maddeleri kullanılır.

F Sınıfı Yangınlar

Mutfak yağlarından kaynaklanan yangınlardır.

Örnek:

• Kızartma yağları

Kesinlikle su kullanılmaz.

Yangının Yayılma Şekilleri

Yangın dört şekilde yayılır:

İletim

Isının doğrudan temasla yayılmasıdır.

Taşınım

Sıcak havanın yükselmesiyle oluşur.

Işıma

Isının ışınlar yoluyla yayılmasıdır.

Sıçrama

Yanan parçaların başka yerlere sıçramasıdır.

Yangının Sebepleri

Yangınların başlıca sebepleri:

• Elektrik kaçakları
• Sigara izmaritleri
• Açık alev kullanımı
• Gaz kaçakları
• Sabotaj
• Dikkatsizlik

Yangın Söndürme Yöntemleri

Soğutarak Söndürme

Isıyı düşürerek yangını söndürme yöntemidir.

Örnek:

Su kullanımı

Boğarak Söndürme

Oksijen ile teması kesmektir.

Örnek:

Köpük kullanımı

Yanıcı Maddeyi Ortadan Kaldırma

Yanıcı maddenin uzaklaştırılmasıdır.

Örnek:

Gaz vanasının kapatılması

Yangın Söndürücülerin Kullanımı

Yangın tüpü kullanırken:

Pimi Çek

Emniyet pimi çıkarılır.

Hortumu Tut

Alevin tabanına yönlendirilir.

Kolu Sık

Söndürücü madde boşaltılır.

Süpürme Hareketi Yap

Sağa sola hareket ettirilir.

Yangında Tahliye

Yangın sırasında:

• Panik yapılmamalıdır.
• Asansör kullanılmamalıdır.
• Acil çıkışlar kullanılmalıdır.
• İnsanlar güvenli alana yönlendirilmelidir.

Dumanın Tehlikeleri

Yangınlarda ölümlerin büyük kısmı alevlerden değil dumandan kaynaklanır.

Duman:

• Zehirlenmeye
• Boğulmaya
• Görüş kaybına

neden olur.

Acil Durum Planları

Her kurumda:

• Acil çıkış planı
• Toplanma alanı
• Yangın ekipleri

bulunmalıdır.

Özel güvenlik görevlileri bu planları bilmelidir.

Yangın Ekipleri

Yangın organizasyonunda:

Söndürme Ekibi

Yangına ilk müdahaleyi yapar.

Kurtarma Ekibi

Mahsur kalan kişileri kurtarır.

Koruma Ekibi

Evrak ve önemli malzemeleri korur.

İlk Yardım Ekibi

Yaralılara müdahale eder.

Özel Güvenlik Görevlisinin Görevleri

Yangın sırasında:

• Alarm vermek
• İtfaiyeye haber vermek
• Tahliyeyi sağlamak
• Yangın tüpü ile ilk müdahaleyi yapmak
• Olay yerini güvenlik altına almak

özel güvenlik görevlisinin temel görevleridir.

KONU ÖZETİ

Bu derste:

• Yangının tanımı
• Yangın üçgeni
• Yangın sınıfları
• Söndürme yöntemleri
• Yangın tüpü kullanımı
• Tahliye
• Acil durum planları
• Yangın ekipleri

konuları öğrenilmiştir.

KONU SONU TESTİ

Soru 1

Yangının oluşması için gerekli unsurlar nelerdir?

A) Isı – Su – Rüzgar

B) Yanıcı Madde – Oksijen – Isı

C) Oksijen – Toprak – Su

D) Isı – Elektrik – Su

Cevap: B

Soru 2

A sınıfı yangınlarda aşağıdakilerden hangisi örnektir?

A) Benzin

B) LPG

C) Ahşap

D) Magnezyum

Cevap: C

Soru 3

Yangın tüpü kullanırken ilk işlem nedir?

A) Kolu sıkmak

B) Hortumu tutmak

C) Pimi çekmek

D) Yangına yaklaşmak

Cevap: C

Soru 4

Yangın sırasında hangisi kullanılmamalıdır?

A) Acil çıkış

B) Merdiven

C) Toplanma alanı

D) Asansör

Cevap: D

Soru 5

Yangınlarda ölümlerin büyük kısmı neden kaynaklanır?

A) Alevler

B) Duman

C) Su

D) Isı

Cevap: B

Soru 6

B sınıfı yangın örneği hangisidir?

A) Kağıt

B) Kumaş

C) Benzin

D) Ahşap

Cevap: C

Soru 7

Yangın üçgeninde bulunmayan unsur hangisidir?

A) Oksijen

B) Isı

C) Yanıcı Madde

D) Elektrik

Cevap: D

Soru 8

Yangın sırasında ilk aranacak kurum hangisidir?

A) Belediye

B) İtfaiye

C) Muhtarlık

D) Hastane

Cevap: B

Soru 9

F sınıfı yangınlar hangi tür yangınlardır?

A) Kağıt yangınları

B) Gaz yangınları

C) Metal yangınları

D) Yağ yangınları

Cevap: D

Soru 10

Tahliye sırasında ne yapılmalıdır?

A) Panik yapılmalıdır

B) Asansör kullanılmalıdır

C) Güvenli çıkışlar kullanılmalıdır

D) Olay yerinde beklenmelidir

Cevap: C