İlk Yardım Nedir?

İlk yardım; herhangi bir kaza veya yaşamı tehlikeye düşüren durumda, sağlık ekipleri gelinceye kadar olay yerinde bulunan kişiler tarafından mevcut araç ve gereçlerle yapılan ilaçsız uygulamalardır.

İlk yardımın amacı:

• Hayat kurtarmak
• Durumun kötüleşmesini önlemek
• İyileşmeyi kolaylaştırmak
• Yaralının durumunu korumak

İlk yardım tedavi değildir. Tedavi sağlık personeli tarafından yapılır.

İlk Yardımın Temel İlkeleri

İlk yardımın temel uygulamaları:

1. Koruma

Olay yerinin güvenliğini sağlamaktır.

Örnek:

• Trafik kazasında yeni kazaların oluşması önlenmelidir.
• Elektrik kaçağı varsa müdahale edilmemelidir.
• Yangın varsa güvenli alan oluşturulmalıdır.

2. Bildirme

112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır.

Bildirim sırasında:

• Olayın yeri
• Yaralı sayısı
• Yaralanmanın türü
• Telefon numarası

eksiksiz verilmelidir.

3. Kurtarma

Yaralıya doğru ilk yardım uygulanmalıdır.

Bu üç temel uygulama “KBK” olarak adlandırılır.

Olay Yerinin Değerlendirilmesi

İlk yardımcı öncelikle kendi güvenliğini sağlamalıdır.

Kontrol edilmesi gerekenler:

• Trafik tehlikesi
• Elektrik riski
• Yangın riski
• Patlama riski
• Gaz kaçağı

Güvenli olmayan ortamda müdahale yapılmamalıdır.

Bilinç Kontrolü

Yaralının yanına yaklaşılır.

Omzuna hafifçe dokunularak:

“Beni duyuyor musunuz?”

şeklinde seslenilir.

Tepki veriyorsa bilinci açıktır.

Tepki vermiyorsa bilinç kapalı kabul edilir.

Solunum Kontrolü

Bilinci kapalı kişide solunum kontrol edilir.

Bak – Dinle – Hisset yöntemi uygulanır.

Bak

Göğüs hareketleri gözlenir.

Dinle

Nefes sesi dinlenir.

Hisset

Nefes hissedilmeye çalışılır.

Kontrol yaklaşık 10 saniye sürmelidir.

Temel Yaşam Desteği

Bilinç ve solunum yoksa temel yaşam desteğine başlanır.

Yetişkinlerde:

• 30 kalp basısı
• 2 suni solunum

uygulanır.

Kalp basısı göğüs kemiğinin orta kısmına yapılır.

Dakikada yaklaşık 100-120 bası uygulanmalıdır.

Hava Yolu Tıkanıklıkları

Kısmi Tıkanıklık

Kişi konuşabiliyor veya öksürebiliyorsa:

• Öksürmeye teşvik edilir.

Tam Tıkanıklık

Kişi konuşamıyor ve nefes alamıyorsa:

Heimlich Manevrası uygulanır.

Kanamalar

Kanamalar üç gruba ayrılır:

Atardamar Kanaması

Kan açık kırmızı renkte ve fışkırır şekilde akar.

Toplardamar Kanaması

Kan koyu kırmızı renkte akar.

Kılcal Damar Kanaması

Sızıntı şeklinde görülür.

Kanamalarda İlk Yardım

Yapılması gerekenler:

• Temiz bezle basınç uygulamak
• Kanayan bölgeyi yukarı kaldırmak
• Gerekirse bandaj uygulamak
• 112’yi aramak

Yapılmaması gerekenler:

• Yaraya toprak sürmek
• Kolonya dökmek
• Yaraya ilaç sürmek

Burun Kanamaları

Burun kanamasında:

• Kişi oturtulur.
• Baş hafif öne eğilir.
• Burun kanatları sıkılır.

Baş geriye atılmaz.

Yanıklar

Yanıklar üç dereceye ayrılır.

Birinci Derece Yanık

• Kızarıklık
• Hafif ağrı

İkinci Derece Yanık

• Su toplaması
• Şiddetli ağrı

Üçüncü Derece Yanık

• Deri tamamen zarar görmüştür.
• Acil müdahale gerekir.

Yanıklarda İlk Yardım

• Yanık bölge soğuk su altında tutulur.
• Takılar çıkarılır.
• Temiz bezle kapatılır.

Yapılmaması gerekenler:

• Diş macunu sürmek
• Yoğurt sürmek
• Yağ sürmek

Kırıklar

Belirtileri:

• Ağrı
• Şişlik
• Hareket kaybı
• Şekil bozukluğu

İlk yardım:

• Bölge sabitlenir.
• Hareket ettirilmez.
• Sağlık kuruluşuna ulaştırılır.

Çıkıklar

Eklem yüzeylerinin birbirinden ayrılmasıdır.

Belirtileri:

• Şiddetli ağrı
• Hareket kaybı
• Şekil bozukluğu

Çıkık yerine oturtulmaya çalışılmaz.

Burkulmalar

Eklem bağlarının zedelenmesidir.

İlk yardım:

• Dinlendirme
• Soğuk uygulama
• Bandaj
• Yüksekte tutma

Bayılmalar

Belirtileri:

• Baş dönmesi
• Göz kararması
• Soğuk terleme

İlk yardım:

• Sırt üstü yatırılır.
• Ayaklar kaldırılır.
• Solunumu kontrol edilir.

Kalp Krizi

Belirtileri:

• Göğüs ağrısı
• Sol kola yayılan ağrı
• Soğuk terleme
• Nefes darlığı

İlk yardım:

• 112 aranır.
• Kişi dinlendirilir.
• Sıkı giysiler gevşetilir.

Zehirlenmeler

Zehirlenme yolları:

• Solunum
• Sindirim
• Deri

İlk yardım:

• Zehirli ortamdan uzaklaştırmak
• 112 aramak
• Bilinçsiz kişiye ağızdan hiçbir şey vermemek

Boğulmalar

Boğulmalarda:

• Solunum kontrol edilir.
• Temel yaşam desteği uygulanır.
• 112 aranır.

KONU ÖZETİ

Bu derste:

• İlk yardımın tanımı
• Temel ilkeler
• Bilinç kontrolü
• Solunum kontrolü
• Temel yaşam desteği
• Kanamalar
• Yanıklar
• Kırıklar
• Çıkıklar
• Burkulmalar
• Bayılmalar
• Kalp krizi
• Zehirlenmeler
• Boğulmalar

konuları öğrenilmiştir.

KONU SONU TESTİ

Soru 1

İlk yardımın amacı nedir?

A) Ameliyat yapmak
B) Hayat kurtarmak
C) İlaç vermek
D) Teşhis koymak

Cevap: B

Soru 2

İlk yardımın temel uygulamaları nelerdir?

A) Koruma-Bildirme-Kurtarma
B) Arama-Yakalama-Teslim
C) Müdahale-Nakil-Tedavi
D) Koruma-Yargılama-Ceza

Cevap: A

Soru 3

Bilinç kontrolü nasıl yapılır?

A) Nabız sayılarak
B) Omza dokunup seslenerek
C) Kan basıncı ölçerek
D) Ateş ölçerek

Cevap: B

Soru 4

Tam tıkanıklıkta hangi yöntem uygulanır?

A) Kalp masajı
B) Heimlich Manevrası
C) Suni solunum
D) Bandaj

Cevap: B

Soru 5

Yanıklarda aşağıdakilerden hangisi yapılmaz?

A) Soğuk su uygulamak
B) Takıları çıkarmak
C) Diş macunu sürmek
D) Temiz bezle kapatmak

Cevap: C

Soru 6

Kalp krizinde ilk yapılacak işlem nedir?

A) Yemek vermek
B) Koşturmak
C) 112 aramak
D) Uyutmak

Cevap: C

Soru 7

Burun kanamasında baş nasıl tutulmalıdır?

A) Geriye eğik
B) Öne eğik
C) Yana eğik
D) Aşağı eğik

Cevap: B

Soru 8

Bilinçsiz kişiye ağızdan bir şey verilir mi?

A) Evet
B) Hayır

Cevap: B

Soru 9

Temel yaşam desteğinde oran nedir?

A) 15-2
B) 20-2
C) 30-2
D) 40-2

Cevap: C

Soru 10

Kırıklarda ilk yardım nedir?

A) Yerine oturtmak
B) Hareket ettirmek
C) Sabitlemek
D) Masaj yapmak

Cevap: C